Gazeteyi Yazan Kişiye Ne Denir? Hayatımdan Esinlenerek Bir Cevap Arayışı
Herkesin bir gazetecisi vardır, değil mi? Ya da en azından öyle olması gerekir. İzmir’de, kahvemi yudumlarken düşündüm: “Gazeteyi yazan kişiye ne denir?” Ve bu soruya henüz net bir cevabım yokken, aklımdan geçen ilk şey şu oldu: “Benim gibi hayatı esprili ve içten içe her şeyi aşırı analiz eden bir insan, gazeteci mi olur?” Soru büyüdü ve büyüdü, sonunda bu yazıyı yazmaya karar verdim. Gerçekten gazeteyi yazan kişiye ne denir? Cevabı bulmak için biraz mizah, biraz kafa karışıklığı ve bolca günlük yaşamdan kesit kullanmam gerekti. Hadi başlayalım!
Gazetecilik: Sadece Haber Yazmak Mı?
Günümüzün hızla değişen dünyasında, gazeteci kavramı çok daha fazlasını ifade ediyor. Eskiden, gazeteyi yazan kişi bir tür bilgeydi, elinde kalemle sokakta dolaşan, her anı gözlemleyen bir “yazar”dı. Ama şimdi durum biraz farklı. İnsanlar, gazetecilikten daha çok ‘haberci’ gibi şeyler bekliyor. Ama gazeteci de başka bir şey aslında, değil mi? İlla ki elinde kalem ya da dizüstü bilgisayar olmayabilir, belki de sadece kafasında ne yapacağını çözmeye çalışan, akşamları penceresinden dışarı bakarken “Herkes burada nasıl böyle rahat yaşar, ben bu dünyada ne yapıyorum?” diye kendi iç sesini duyan biri de gazeteci olabilir.
İç ses: “Yavaş ol, sadece esprili yazılarla geçinme. İnsanlar ciddiyet de bekliyor!”
Ben: “Ciddiyet? Ama bu yazı da neşeli bir işte, ne olacak ki? Yine de kafamda düşündükçe hani, bir anlam çıkar.”
Gündelik hayatın içindeki o “normal” anlar, gazeteciliği yapabilmek için aslında birer laboratuvar gibi. Aklınıza gelebilecek her şeyin, hatta bazen hiç kimsenin umrunda olmayan en küçük detayın bile haber olabileceği bir çağda yaşıyoruz. Ama tabii, gazeteyi yazan kişiye “gazeteci” demek biraz klişe, değil mi?
Gazeteyi Yazan Kişiye Ne Denir? O Bir “Söz Ustası” Mıdır?
Bazen gazetenin yazarı, sadece “bilgi veren” biri gibi gözükse de, aslında o kişinin kullandığı dil de çok önemli. Öyle düşünün ki, gazeteyi yazan kişi bir hikaye anlatıcısıdır. Ama sadece kendi hikayesini anlatmaz, bazen başka birinin derdini de dile getirir. Anlatıcılıkla gazeteciliğin arasındaki fark ne? Gazeteci, sadece gerçekleri aktarmakla kalmaz, aynı zamanda toplumu anlamaya çalışır ve o gerçekleri hangi şekilde anlatacağına karar verir. Ne kadar sağlam bir gazeteci olursa olsun, bazen elinde fazlaca “belirsizlik” vardır. Gazeteyi yazan kişinin her zaman “kesin bir bilgi” veremeyeceğini de kabul etmek gerek. Çünkü gerçeklik her zaman karmaşık bir hal alır.
Arkadaşım: “Valla ben gazeteci olsam, her gün yeni bir şey yazardım!”
Ben: “Hımm, mesela? ‘Sabah Kahvesi İçerken Düşünürken, Birden Tembellik Yaptım, Hemen Yazdım’ tarzı mı?”
Arkadaşım: “Evet! Hedef kitle gençler, bizim gibi.”
Buna benzer yazıların öne çıkması, aslında gazetecinin ne kadar yaratıcı bir insan olduğuna işaret eder. Hani, gazeteci sadece bir haberci değil, aynı zamanda bir “söz ustası” olmalı. İronik bir şekilde, gazetecinin bazen en yaratıcı yazıları, en sıradan anlardan çıkar.
“Sosyal Medya Gazetecisi” ve “Kahve Bağımlısı Yazarı” Arasındaki İnce Çizgi
İzmir’de bir kafede, sabah saat 10 civarıyım. Etrafımda kimse yok, yalnızım, kafamda ise bir sürü düşünce. O sırada tam önümdeki masada, kahve içen bir grup genç var. Herkes telefonda, herkes sosyal medya dünyasında. Şu anda dünya gerçekten çok değişti, değil mi? Gazeteci olmak, artık yalnızca gazetelerde ya da dergilerde yazı yazmak anlamına gelmiyor. Sosyal medya platformları, bu dünyayı oldukça değiştirdi. Artık bir kişi, Instagram ya da Twitter üzerinden milyonlarca insana ulaşabiliyor ve bir nevi “yeni çağ gazeteciliği” yapabiliyor. Bu nedenle, gazeteyi yazan kişiye bazen “sosyal medya gazetecisi” de denebilir.
Bir İç Sesim: “Sosyal medya gazeteciliği, bu kadar kolay mı yani? Herkesin yazdığı bir dünyada, özgün olabilmek mi?”
Herkesin gazeteci olduğu bir ortamda, peki, gerçekten kaliteli içerik üreten, doğruyu söyleyen birini bulmak nasıl mümkün olur? Bazen kendimi “kahve bağımlısı yazar” olarak tanımlıyorum. Çünkü her sabah o ilk yudumda, zihnime gelen ilk şey, “Bugün ne yazacağım?” oluyor. Yani, biraz da içsel bir savaşımla… Çünkü gerçekten de gazeteciliği ciddi şekilde yapmak isteyen biri için yazmak, öyle çok basit bir şey değil.
Arkadaşım: “Sen niye bu kadar kafaya takıyorsun, bence önemli olan ne söylediğin değil, nasıl söylediğindir!”
Ben: “Yani, doğruyu söylemek bence de önemli. Ama o doğruyu güzel söylemek, doğru söyleyen gazeteci olmayı çok daha zor hale getiriyor.”
“Gazeteci Olmak” ve Günlük Hayatın Zorlukları
Aslında gazetecilik, biraz da günlük hayatta insanların karşılaştığı zorlukları yazıya dökme işidir. İzmir’de bir yürüyüş yaparken, yanımdan geçen bir kadının ağladığını gördüm. Tüm gün boyunca birisi hakkında yazmak için düşünürken, birden bu sahne aklıma geldi. Bu, aslında bir gazetecinin işine ne kadar yakın bir şeydi. Çünkü bazen gazeteci olmak, insanların dertlerini ve hikayelerini kaydetmektir.
İç Sesim: “Belki de sadece bir yazı yazmak, bu kadının hayatına dokunmanın başka bir yoludur. Ama ne yazık ki, gazeteci olmanın zorlukları bununla sınırlı değil.”
Gazetecilik, aslında biraz da duygusal bir iş. Hem duygusal olarak insanların hikayelerini dinlersiniz, hem de onların sesini duyurmak için elinizden geleni yaparsınız. Ama bazen, o yazıları yazarken, o kişilerin acılarını ya da sevinçlerini hissetmek bile gereksiz bir yük gibi gelir. Ancak, gazetecilik dediğimizde, sadece haber vermek değil, insanları anlamak ve onların sesi olabilmek de vardır.
Sonuç Olarak, Gazeteyi Yazan Kişiye Ne Denir?
Şimdi, başa dönelim: Gazeteyi yazan kişiye ne denir? Sözde gazeteci, sosyal medya gazetecisi, kahve bağımlısı yazar… Aslında bir gazeteci, bu unvanların hepsini taşıyabilir. Bir gazeteci, her zaman yeni bir bakış açısı arayan, hayatın her anından ilham alan bir kişidir. Bir gazeteci, bazen sokakta yürürken, bazen de arkadaşlarıyla otururken, bazen de yalnız başına bir kafede düşünürken “Ne yazacağım?” diye sorar. Yani gazetecilik, her zaman dışarıda olduğu gibi içeride de başlar.
Benim İç Sesim: “Sonunda söyledim! Yine de ne kadar kafa karıştırıcı bir iş olsa da, gazeteci olmak her zaman bir anlam taşır. Belki de, ‘bunu yazmam gerek’ dediğimizde, bir şeyler doğru yapılıyor demektir.”
Ve evet, bazen gazeteci olmak, kahve içmek kadar basit, bazen de dünya kadar karmaşıktır. Ama işin güzel yanı, her an yazacak bir şey bulunmasıdır.